Konya Ovası’nda Alarm: Yeraltı Suyu Kaybı ve Çökme Riski Büyüyor
 

Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı (TTGV) tarafından düzenlenen çevrim içi seminerde, Konya Ovası’nda yeraltı suyu çekimine bağlı olarak hızlanan çökme (land subsidence) ve kuraklık riski masaya yatırıldı. Seminere jeofizik uzmanı Prof. Dr. Ali Osman Öncel ile TTGV bünyesinde görev yapan Ziraat Yüksek Mühendisi Tansu Öncel konuşmacı olarak katıldı.
 

Seminerde paylaşılan verilere göre Konya Ovası’nda bazı bölgelerde yıllık 15–20 santimetreyi bulan çökme hızları ölçülüyor. Uzmanlar, kontrolsüz yeraltı suyu çekimi ve vahşi sulama yöntemlerinin bu süreci tetiklediğine dikkat çekerek, çökme olayını “insan kaynaklı afet” olarak tanımladı. Son 22 yılda Konya Havzası’nda yaklaşık 15 kilometreküp yeraltı suyu kaybı yaşandığı belirtildi.
 

Uydu tabanlı izleme sistemlerinin riskleri erken tespit etmede kritik rol oynadığı vurgulanan seminerde, özellikle GRACE, InSAR ve SMAP verilerinin birlikte kullanımının önemine işaret edildi. Bu üçlü entegrasyon sayesinde yeraltı suyu kaybı, akifer sıkışması ve yüzey deformasyonlarının izlenebildiği, hatta bazı risklerin 90 gün önceden öngörülebileceği ifade edildi.
 

Uzmanlar, akiferlerde meydana gelen sıkışmanın geri dönüşü olmayan porozite kaybına yol açabileceğini ve bunun uzun vadede tarımsal üretimi tehdit ettiğini belirtti. Konya örneğinin, Kaliforniya ve İran gibi benzer sorunlar yaşayan bölgelerle paralellik gösterdiği kaydedildi.
 

Seminerde çözüm olarak bütünleşik su yönetimi, az su tüketen ürün desenine geçiş, doğru sulama teknikleri, denetim ve teşvik mekanizmaları ile parametrik sigorta modelleri önerildi. Jeofizik, tarım ve iklim politikalarının çok disiplinli bir yaklaşımla birlikte ele alınması gerektiği vurgulandı.

Uzmanlara göre, iklim değişikliği senaryoları doğrultusunda 2040’a kadar sıcaklık artışı ve yağış azalması riskleri göz önünde bulundurulduğunda Konya Ovası için zaman daralıyor. Uydu destekli erken uyarı sistemleri ve sürdürülebilir su politikaları hayata geçirilmediği takdirde, bölgedeki tarımsal üretim ve altyapı üzerinde zincirleme etkiler ortaya çıkabilir.